Thứ ba ngày 23 tháng 5 năm 2017

Giáo dục sức khỏe

Đau thắt ngực
Ngày gửi : 05/04/2014 | 02:57:13

Thạc sỹ Đào Duy An

Trưởng Phòng khám Sông Trà,

Trưởng Dịch vụ Bác sỹ & Chăm sóc Sức khỏe tại nhà 24/24 (Inn Care),

Công ty Núi Ấn Sông Trà (Inn Co., Ltd), Tp HCM.

 


Đau thắt ngực là gì?

Đau thắt ngực là đau ngực do tim.

Từ tương tự là đau ngực trái, cơn đau thắt ngực.

Khoảng 1,6% dân chúng bị đau thắt ngực.

Hình 1. Hệ động mạch vành

Đau thắt ngực biểu hiện ra sao?

Đau thắt ngực điển hình là cảm giác đau thắt, đau như dao đâm, bóp nghẹt tim xuất hiện khi người bệnh gắng sức làm việc gì đó hoặc thậm chí nghỉ ngơi và kéo dài không quá 15 phút, đau có thể lan lên cằm, ra tay trái hoặc ra sau lưng và hết khi nghỉ ngơi hoặc dùng thuốc trị đau thắt ngực.

Các triệu chứng đau thắt ngực không điển hình có thể là cảm giác bó chặt ngực, nằng nặng ở ngực, khó thở, vã mồ hôi, ngầy ngật, muốn ói, đầy bụng, khó tiêu.

Hình 2. Động mạch vành bình thường và bị hẹp.

Đau thắt ngực nguy hiểm không?

Đau thắt ngực là điểm báo quả tim bị thiếu máu nuôi dưỡng mà nếu không chữa sẽ dẫn đến nhồi máu cơ tim (cơn trụy tim do động mạch nuôi tim bị tắc), suy tim làm giảm phẩm chất đời sống, chi phí chữa trị cao và thậm chí tử vong.

Khi nào đi khám?

Ngay cơn đau thắt ngực đầu tiên. Bác sỹ sẽ hỏi kỹ triệu chứng, khám toàn thân để phát hiện những bệnh kèm theo, cho xét nghiệm máu, đo điện tim, siêu âm tim, chụp tia X tim phổi, thử nghiệm gắng sức và nếu cần thì làm các xét nghiệm chuyên sâu như chụp động mạch vành có thuốc cản quang, chụp vi tính cắt lớp 64 lát cắt động mạch vành, chụp cộng hưởng từ tim.

Làm gì khi cơn đau thắt ngực xảy ra?

  • Nếu là lần đầu bị đau thắt ngực thì ngừng ngay việc đang làm, nằm nghỉ và thông thường như thế thì sẽ hết đau thắt ngực trong vòng vài phút.
  • Nếu cơn tái diễn thì cũng ngừng gắng sức, nghỉ ngơi và uống thuốc hoặc xịt thuốc giãn động mạch vành vốn bọc theo tối đa ba lần, mỗi lần cách nhau năm phút và cuối cùng nếu không giảm đau thì gọi cấp cứu.

Chẩn đoán đau thắt ngực khó không?

Triệu chứng và dấu hiệu chỉ gợi ý có phải bị đau thắt ngực hay không còn để xác định thì cần các xét nghiệm chuyên biệt về tim và thông thường bác sỹ tại bệnh viện sẽ chẩn đoán đau thắt ngực và theo đó cần chữa trị tích cực.

Những ai dễ bị đau thắt ngực?

  • Người hút thuốc lá.
  • Đái tháo đường.
  • Tăng huyết áp.
  • Loạn mỡ máu.
  • Cá nhân hoặc gia đình có người bị bệnh tim thiếu máu cục bộ hoặc từng bị nhồi máu cơ tim.
  • Lớn tuổi.
  • Thiếu vận động thân thể.
  • Béo phì.
  • Kích xúc (stress) kéo dài.

Chữa đau thắt ngực thế nào?

Chữa đau thắt ngực nhằm (1) ngừa cơn đau và cắt cơn khi xảy ra đau thắt ngực; (2) hạn chế bít hẹp động mạch nuôi tim (động mạch vành) và (3) ngừa nhồi máu cơ tim.

Chữa trị đau thắt ngực bằng các phương tiện sau:

  • Thuốc: có nhiều loại tùy vào tình trạng bệnh và dùng lâu dài.
  • Can thiệp động mạch vành: nong và đặt stent động mạch bị bít, hẹp.
  • Phẫu thuật bắc cầu động mạch chủ-động mạch vành: trường hợp các động mạch vành bị bít mà nong không hiệu quả thì bác sỹ ngoại tim mạch sẽ lấy động mạch vú trong hoặc tĩnh mạch đùi nối động mạch chủ-động mạch vành nhằm tạo đường nuôi dưỡng quả tim khác.

Dù chữa trị bằng phương tiện nào thì cũng kèm biện pháp thay đổi lối sống gồm:

  • Bỏ hoặc không hút thuốc lá và tránh khói thuốc lá.
  • Ăn lành mạnh: ăn lạt (tổng lượng muối ăn vào mỗi ngày ít hơn 5 g), ăn nhiều rau (200 g mỗi ngày), ăn nhiều trái cây (200 g mỗi ngày), ăn nhiều chất xơ (40 g mỗi ngày) ăn đủ lượng kali, ăn nhiều cá (ít nhất 2 bữa mỗi tuần), ăn ít mỡ động vật và không ăn quá no.
  • Uống rượu bia ít và điều độ đối với người có uống rượu (nam uống từ 14 cữ trở xuống mỗi tuần; nữ uống từ 9 cữ trở xuống mỗi tuần; một cữ tương đương 1 lon bia 333 hoặc 1/4 xị rượu gạo). Người không biết uống rượu bia thì không nên uống.
  • Giữ cân nặng chuẩn (chỉ số khối cơ thể nằm trong khoảng 18,5 đến 24,9, tính bằng cách lấy cân nặng đo bằng kilogam chia cho bình phương chiều cao đo bằng mét) và vòng bụng chuẩn (vòng bụng nam dưới 90 cm còn nữ dưới 80 cm).
  • Rèn luyện thân thể vừa sức mỗi ngày 30 phút mà không gây đau thắt ngực.
  • Luôn bình thản.
  • Chữa trị tối ưu các bệnh kèm theo như đái tháo đường, tăng huyết áp.

Ngừa đau thắt ngực thế nào?

Ngừa đau thắt ngực bằng biện pháp thay đổi lối sống và chữa trị tối ưu khi đã bị đau thắt ngực như tuân thủ y lệnh (thuốc men, thủ thuật, tái khám…). Xảy ra đau thắt ngực là nguy hại sức khỏe và chữa trị tốn kém nhất là khi phải can thiệp mạch vành; vì vậy ngừa cơn đau thắt ngực vẫn là biện pháp lợi chi.

Thắc mắc khả dĩ về đau thắt ngực

Thuật ngữ đau thắt ngực?

 

Đau thắt ngực là dịch từ chữ angina pectoris vốn gốc La Mã-Hy Lạp nghĩa là cảm giác lạ trong ngực vì vậy dịch chính xác phải là đau ngực chứ không có thắt nào ở đây cả.

Động mạch vành là gì?

 

Động mạch vành là hệ động mạch nuôi dưỡng tim gồm động mạch vành phải và động mạch vành trái vốn xuất phát từ gốc động mạch chủ và chạy trên bề mặt quả tim (Hình 1). Động mạch vành trái chạy một đoạn ngắn (1 – 3 cm) rồi chia ra 2 nhánh lớn là động mạch liên thất trước và động mạch mũ. Hệ thống động mạch vành có ba nhánh lớn là động mạch liên thất trước, động mạch mũ và động mạch vành phải mà từ đó tẻ ra nhiều nhánh động mạch nhỏ như các nhánh vách, nhánh chéo, nhánh bờ….

Tại sao xảy ra đau thắt ngực?

 

Khi tim bị thiếu máu nuôi dưỡng thì xảy ra cơn đau thắt ngực. Nguyên nhân tim bị thiếu máu nuôi dưỡng thường là do động mạch vành bị hẹp, bít do mảng xơ vữa (Hình 2).

Có mấy loại đau thắt ngực?

 

  • Đau thắt ngực ổn định, biểu hiện:

ü Xuất hiện khi tim làm việc quá sức như khi thể dục hoặc leo cầu thang.

ü Có thể dự đoán được và kiểu đau các lần giống nhau.

ü Ngắn, thường dưới năm phút.

ü Biến mất nhanh khi nghỉ ngơi hoặc dùng thuốc chống đau thắt ngực

  • Đau thắt ngực không ổn định (đây là tình huống cấp cứu), biểu hiện:

ü Xuất hiện ngay cả khi nghỉ ngơi.

ü Kiểu đau thay đổi, không dự đoán được.

ü Kéo dài, có thể đến 30 phút.

ü Có thể không biến mất khi nghỉ ngơi hoặc dùng thuốc chống đau thắt ngực

ü Có thể báo hiệu nhồi máu cơ tim.

Có phải đau thắt ngực nhiều thì bệnh nặng không?

 

Không. Giữa mức độ đau thắt ngực và tình trạng thiếu oxy tại tim không có mối liên quan khăng khít: có khi đau ngực nhiều mà không đe dọa tính mạng và có khi nhồi máu cơ tim mà không có đau ngực.

Có khi nào đau thắt ngực mà không do bệnh mạch vành không?

 

Có. Khoảng 30% đau thắt ngực do hẹp van động mạch chủ làm cho máu chảy vào động mạch vành ít không đáp ứng nhu cầu tim được và khi đó cách chữa trị đau thắt ngực dứt điểm là nong van hoặc thay van động mạch chủ.

 

Giáo dục sức khỏe khác

Liên hệ


Điện thoại:

(08)54348292/0909199849

  Điện thư:

care@songtraclinic.com
   
  Địa chỉ: 
  200 Nguyễn Thượng Hiền, P5, Phú Nhuận
,TP.HCM

Trợ giúp trực tuyến

Số người trực tuyến

Đang truy cập : 28

Lượt truy cập : 210203