Chúa nhật ngày 24 tháng 9 năm 2017

Giáo dục sức khỏe

Tăng men gan
Ngày gửi : 15/03/2014 | 05:36:17

Thạc sỹ Đào Duy An

Trưởng Phòng khám Sông Trà,

Trưởng Dịch vụ Bác sỹ & Chăm sóc Sức khỏe tại nhà 24/24 (Inn Care),

Công ty Núi Ấn Sông Trà (Inn Co., Ltd), TP.HCM.


Tăng men gan là gì?

Men gan là từ nôm na gọi các chất xúc tác (enzyme) giúp chuyển hóa chất tại gan (Hình 1). Bình thường men gan luôn có trong máu nhưng khi tăng quá ngưỡng thì gọi là tăng men gan.

Hình 1. Vị trí gan trong cơ thể

Hai loại men gan thường để ý nhất là alanine transaminase (ALT) hay còn gọi là serum glutamic-pyruvic transaminase (SGPT) và aspartate transaminase (AST) hay còn gọi là serum glutamic-oxaloacetic transaminase (SGOT).

Chỉ số bình thường ALT là 7-56 U/L (đọc là đơn vị trên lít) còn AST là 5-40 U/L nhưng các chỉ số này sẽ xê dịch tùy kỹ thuật xét nghiệm.

Men gan tăng là do tế bào gan bị viêm hoặc hủy hoại làm men gan thoát vào máu và phát hiện qua xét nghiệm máu.

Phần lớn trường hợp tăng men gan là nhẹ, thoáng qua và không báo hiệu bệnh nặng hay mạn tính.

Tăng men gan có nguy hiểm không?

Men gan tăng phản ánh tế bào gan bị viêm hay hủy hoại; do vậy, chính bệnh làm men gan tăng có nguy hiểm thì mới nguy hiểm còn bản thân tăng men gan chỉ là hậu quả mà thôi.

Nguyên nhân men gan tăng?

Những nguyên nhân thường gây tăng men gan là:

  • Một số thuốc kê toa như nhóm statin điều trị loạn mỡ máu.
  • Uống rượu nhiều.
  • Suy tim.
  • Viêm gan A, B, C
  • Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu.
  • Béo phì.
  • Thuốc giảm đau bán không cần toa kể cả paracetamol.

Khi nào xét nghiệm men gan?

  • Khi khám: lần đầu hoặc khám định kỳ
  • Dùng thuốc gây tổn thương gan.
  • Có bệnh gan.
  • Có triệu chứng bệnh gan mật.
  • Uống rượu nhiều.

Làm gì khi men gan tăng?

  • Đến bác sỹ. Khi xem kết quả xét nghiệm men gan tăng bác sỹ sẽ khám và hỏi tiền sử bệnh, uống rượu, thuốc dùng…để tìm nguyên nhân tăng men gan và tư vấn loại trừ nguyên nhân gây tăng men gan ngay như dừng không uống thuốc làm tổn thương gan nữa, giảm uống rượu hoặc bỏ rượu.
  • Không có thuốc nào làm hạ men gan cả mà gan tự hồi phục sau khi loại bỏ được nguyên nhân làm men gan tăng.

Các thắc mắc khả dĩ

Đặc điểm nổi bật của gan?

 

Gan là nội tạng duy nhất có khả năng tái tạo mô đã mất: chỉ cần 25% gan còn lại là gan tái tạo nguyên mô gan như ban đầu. Quá trình tái tạo gan diễn ra rất nhanh: khi gan còn chưa tới 50% thì sau một hai tuần là gan tái tạo lại như ban đầu.

Gan có chắc năng gì?

 

Gan nằm trong ổ bụng, ở hạ sườn phải, có chức năng sống còn với cơ thể, tựu trung:

  • Khử chất độc từ máu.
  • Sản xuất các yếu tố đông máu, albumin và các protein quan trọng khác.
  • Chuyển hóa thuốc và chất dinh dưỡng.
  • Xử lý các chất thải hemoglobin và các tế bào khác.
  • Trữ vitamin, chất béo, cholesterol và mật.
  • Sản xuất glucose (tổng hợp glucose/phóng thích glucose khi đói).

ALT, AST có phản ánh chức năng gan không?

 

Không có bất cứ xét nghiệm riêng lẻ nào phản ánh được chức năng gan. Men gan ALT, AST đơn thuần chỉ phản ánh tình trạng tế bào gan bị viêm hoặc hủy hoại mà thôi và thậm chí hai men này tăng rất cao nhưng chức năng gan vẫn bình thường.

Ngoài ALT, AST gan còn có các men gì?

 

Đó là:

  • GGT (Gamma-glutamyl transpeptidase): men này chỉ tình trạng hủy hoại tế bào gan, nếu càng tăng thì gan càng bị hủy hoại nặng. Chỉ số bình thường GGT là 9-48 U/L.
  • ALP (alkaline phosphatase): Men này cao cũng chỉ tình trạng hủy hoại gan. Chỉ số bình thường ALP là 45-115 U/L.
  • LD hoặc LDH (Lactate dehydrogenase): Men này tăng trong nhiều bệnh trong đó có bệnh gan . Chỉ số bình thường LDH là 122-222U/L.

 

 

 

Giáo dục sức khỏe khác

Liên hệ


Điện thoại:

(028)54348292/0909199849

  Điện thư:

care@songtraclinic.com
   
  Địa chỉ: 
  200 Nguyễn Thượng Hiền, P5, Phú Nhuận
,TP.HCM

Trợ giúp trực tuyến

Số người trực tuyến

Đang truy cập : 18

Lượt truy cập : 222500